سميره مختار الليثي ( مترجم : محمد حاجى تقى )

338

جهاد الشيعة في العصر العباسي الأول ( جهاد شيعه در دوره اول عباسى ) ( فارسى )

رفتار خليفه جديد با علويان رشيد نسبت به علويان ، سياستى تازه در پيش گرفت . « 1 » او بهتر آن ديد كه از آنان دل‌جويى كند و در حقشان احسان روا دارد . جعفر بن يحيى برمكى وزير وى نيز او را در اين سياست راهنمايى و تشجيع مىكرد . هارون در راستاى همين سياست ، فرمان آزادى زندانيان خاندان ابى طالب را در بغداد صادر كرد و به ايشان اجازه بازگشت به مدينه داد . « 2 » ازاين‌رو ، همه آن‌ها به جز عباس بن حسن بن عبد اللّه بن على بن ابى طالب آزاد شدند . « 3 » اين سياست حكيمانه ، تحسين و ستايش گروه‌هاى زيادى از مردم را برانگيخت و بخش مهمى از افكار عمومى را به نفع هارون جلب كرد . هم‌چنين هارون الرشيد فرمان عزل عمر بن عبد العزيز ، والى مدينه را كه بر علويان ستم و آزار روا داشته بود ، صادر كرد . عملكرد عمر باعث شروع قيام حسين بن على بود و ما ديديم كه چطور اين والى پس از واقعهء فخ ، خانه‌هاى علويان را ويران كرد و نخل‌هايشان را بريد و اموالشان را مصادره كرد . « 4 » شيعيان از عاقبت كار محمد بن سليمان ، فرمانده سپاه عباسى هم خوشحال شدند ؛ زيرا او بود كه در سال 169 ق به نهضت حسين بن على در فخ پايان داد . او در سال 173 ق درگذشت . هارون الرشيد تمامى املاك و اموالش را ، كه بالغ بر شصت ميليون درهم مىشد ، مصادره كرد و به نديمان و خنياگران بخشيد . هم‌چنين باغ‌هاى وى را در اهواز به خود اختصاص داد . « 5 » زندانيان خاندان ابى طالب از بغداد به مدينه منوره بازگشتند ، « 6 » ولى در بين آنان دو برادر

--> - به اتفاق فرزندانشان همراه وى مىرفتند ، و هرگاه به حج نمىرفت سىصد نفر را با هزينهء كافى و لباس آبرومند از جانب خود به حج مىفرستاد . » ( الفخرى فى الآداب السلطانيه ، ص 174 - 175 ) ( 1 ) . مهدى به فرزندش هارون الرشيد وصيت كرده بود كه به مردمان حرمين شريفين و خاندان رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله نيكى كند . ( ابن قتيبه ، الامامة و السياسة ، ج 2 ، ص 183 ) ( 2 ) . تاريخ طبرى ، ج 6 ، ص 445 . ( 3 ) . ابن اثير ، الكامل فى التاريخ ، ج 5 ، ص 85 . ( 4 ) . تاريخ طبرى ، ج 6 ، ص 444 / اصفهانى ، مقاتل الطالبيين ، ص 455 . ( 5 ) . تاريخ طبرى ، ج 6 ، ص 446 . ( 6 ) . مدينه منوره ، پايگاه و آشيانه خاندان على بن ابى طالب عليه السّلام بود .